Het is bijna niet te bevatten dat deze muziek, die klinkt alsof het door een heel elvenvolk is ingezongen, het werk is van slechts drie mensen: Enya zelf, producer Nicky Ryan en tekstschrijfster Roma Ryan. Ze stapelen stem op stem – soms wel vijfhonderd lagen dik – tot er een ‘Wall of Sound’ ontstaat die nergens anders mee te vergelijken is. Het is popmuziek zonder zwaartekracht.
10. Boadicea
Er wordt geen woord gezongen, alleen geneuried, en toch is dit misschien wel het meest angstaanjagende nummer in haar oeuvre. Enya kanaalt hier de geest van de Keltische krijgerskoningin Boudicca, en je voelt de dreiging in elke noot. Het is donker, repetitief en hypnotiserend. De Fugees (en later Mario Winans) begrepen die duistere kracht en sampleden het, maar het origineel blijft het meest indringend. Dit is Enya die niet wil behagen, maar wil spoken.
9. Wild Child
Mensen denken bij Enya vaak aan trage, zweverige klanken bij kaarslicht, maar ze kan wel degelijk de zon binnenlaten. Dit nummer huppelt. Uptempo strijkers, een ritme dat bijna naar pop neigt en een tekst over onbezorgdheid maken dit tot een zeldzame uitbarsting van pure vrolijkheid. Het klinkt als een frisse lentedag in een discografie die vaak in de mist blijft hangen.
8. Storms in Africa
Het begint met donderende trommels die klinken alsof ze kilometers ver weg worden geslagen. Dit nummer is een weersverandering in audio-vorm. Enya zingt in het Gaelic, niet om een verhaal te vertellen, maar om haar stem als instrument te gebruiken. De klanken zijn percussief en aards. Waar haar andere werk vaak de lucht in gaat, voel je hier de hitte en het stof van de savanne. Een meesterlijke sfeerzetting.
7. Amarantine
Soms is het Engels, of zelfs het Gaelic, niet toereikend om de emotie te vangen die Enya en de Ryans zoeken. Dus deden ze wat elke zichzelf respecterende fantasie-schrijver zou doen: ze verzonnen een taal. ‘Loxian’, een fictieve taal bedacht door Roma Ryan, domineert dit nummer. Het klinkt pretentieus op papier, maar luister naar de uitvoering: het geeft de melodie een buitenaardse kwaliteit. Het gaat over eeuwige liefde, gezongen in woorden die niemand spreekt, maar die iedereen begrijpt.
6. Evening Falls…
Is het een slaapliedje of een lied over sterven? De grens is hier flinterdun. De productie is zo dik aangezet met galm en vocale lagen dat het klinkt als een koor van geesten in een leeg huis. “The dark is here”. Het nummer balanceert perfect op de rand van troost en ongemak. Het is de soundtrack voor het moment dat de schemering invalt en de wereld even stilvalt, net voordat het echt donker wordt.
5. May It Be
Toen Peter Jackson een tegengif zocht voor het geweld en de monsters in The Lord of the Rings, belde hij Enya. Ze is in wezen een elf die toevallig in onze realiteit leeft, dus de match was perfect. In tegenstelling tot haar gebruikelijke ‘muur van geluid’, is dit nummer opvallend kaal en sober. Het is een simpele zegenbede in de duisternis, een klein lichtpuntje dat hoop biedt zonder bombastisch te worden.
4. Watermark
Dit is de track waarmee alles begon, en er wordt bijna niet in gezongen. Het was de demo die de platenmaatschappij overtuigde: alleen een piano en die typische, brede synthesizer-pads. Het klinkt als water dat langzaam stroomt. De eenvoud is bedrieglijk, want elke noot is met militaire precisie geplaatst. Het bewees dat Enya geen woorden nodig heeft om een emotionele snaar te raken; de sfeer alleen is al genoeg.
3. Caribbean Blue
Stel je een wals voor, maar dan gedanst op de wolken in plaats van in een balzaal. De maatsoort is klassiek, maar de aankleding is pure fantasie. De productie is hier op zijn rijkst; het klinkt duur, vol en vol details die je pas na tien keer luisteren hoort. De melodie cirkelt maar rond en neemt je mee naar een versie van de Caraïben die niet op de kaart staat, maar alleen in dromen bestaat.
2. Only Time
In 2001 kreeg dit nummer plotseling een lading die niemand had kunnen voorzien. Na 11 september werd het de onofficiële hymne van rouwverwerking op de Amerikaanse televisie. Waarom? Omdat de tekst niet probeert te troosten met clichés, maar slechts de onvermijdelijkheid van de tijd constateert. “Who can say where the road goes?”. Enya zingt het met een stoïcijnse kalmte. Het is een muzikale omhelzing die niets vraagt en niets belooft, behalve dat morgen weer een dag is.
1. Orinoco Flow (Sail Away)
Het begint met die scherpe, tokkelende pizzicato-strijkers die iedereen direct herkent. Het is een wonderlijk popliedje: geen conventioneel refrein, maar een opsomming van geografische locaties, gezongen door een vrouw die haar huis nauwelijks verliet. Toch werd het een wereldhit. Het moment waarop de zware drums invallen na de dromerige bridge is nog steeds magisch. Dit nummer opende de deur naar een nieuw genre en maakte van de teruggetrokken Ierse een wereldster.