Eminem is niet zomaar een rapper; hij is een technisch wonderkind, een provocateur en een getormenteerde verhalenverteller in één. Van de cartooneske shock-rap van Slim Shady tot de nuchtere introspectie van Marshall Mathers: zijn carrière wordt getekend door een obsessieve drang om lettergrepen te buigen tot ze breken. Hij bracht hiphop naar de Amerikaanse buitenwijken zonder zijn geloofwaardigheid te verliezen.
Dit zijn de tien essentiële tracks die zijn onwaarschijnlijke loopbaan definiëren.
10. My Name Is
Geproduceerd door Dr. Dre, die een sample van Labi Siffre omtoverde tot een huppelend, bijna kinderlijk ritme dat haaks stond op de destijds heersende gangsta-rap. Eminem introduceerde hier Slim Shady: een geblondeerde, nasale anti-held die iedereen – inclusief zichzelf en zijn moeder – belachelijk maakte. Het was brutaal, grappig en technisch zo strak dat je niet weg kón kijken.
9. Till I Collapse (feat. Nate Dogg)
Het is een wonder dat dit nooit een officiële single was, want het is uitgegroeid tot het ultieme sportschool-anthem. De beat (gebaseerd op de stomp-clap van Queen’s We Will Rock You) is militair en dwingend. Terwijl Eminem rapt over zijn positie in de rap-toplijstjes, levert wijlen Nate Dogg een hook die klinkt alsof hij een leger aanvoert. Pure adrenaline en motivatie.
8. Not Afraid
Na jaren van verslaving en artistieke dipjes (het album Relapse), kwam Eminem terug met deze nuchtere strijdkreet. Not Afraid is stadion-rap: groots, bombastisch en zonder de ironische maskers uit het verleden. Hij rapt hier niet als de clown, maar als de overlever. Hoewel de productie voor sommigen iets te gepolijst klinkt, is de boodschap van herstel onmiskenbaar krachtig.
7. Rap God
Een zes minuten durende masterclass in techniek. Op Rap God flext Eminem zijn spierballen om te bewijzen dat hij, ondanks zijn leeftijd, de nieuwe generatie nog steeds de baas is. Hij refereert aan de hele hiphopgeschiedenis (van Rakim tot Pharoahe Monch) en schakelt halverwege over naar de inmiddels beruchte ‘supersonic speed’-passage. Het is lyrische acrobatiek van het hoogste niveau.
6. Mockingbird
Eminem is op zijn best als hij woedend is, of juist breekbaar. Mockingbird is dat laatste: een hartverscheurende brief aan zijn dochters Hailie en Alaina. Op een simpele, melancholische piano-loop legt hij uit waarom hun leven zo chaotisch was (armoede, verslaving, de ruzies met Kim). Hij zingt het refrein zelf – niet zuiver, maar wel met een oprechtheid die door merg en been gaat.
5. Love the Way You Lie (feat. Rihanna)
Dit was het moment waarop Eminem definitief de overstap maakte van rap-fenomeen naar wereldwijde popster. De productie van Alex da Kid is groots en radiovriendelijk, maar het onderwerp is gitzwart. De chemie tussen Eminem en Rihanna is tastbaar; beiden brengen hun eigen ervaringen met toxische relaties en huiselijk geweld mee, wat het nummer een zware, bijna ongemakkelijke lading geeft die ver boven de standaard top-40 uitstijgt.
4. The Real Slim Shady
Rond de eeuwwisseling was er geen ontsnappen aan dit nummer. Op een klavecimbel-achtige beat die klinkt als een tekenfilm op hol, fileert Eminem de hele popcultuur van het jaar 2000 (Britney, Christina, Carson Daly). De flow is elastisch en speels, vol binnenrijm en spot. Het bewees dat hij commerciële hits kon maken die tegelijkertijd diezelfde commerciële wereld belachelijk maakten.
3. Without Me
Het vervolg op The Real Slim Shady, maar dan nog zelfverzekerder. “Guess who’s back?” De beat is een onweerstaanbare funk-banger en Eminems delivery is hier op zijn piek: hij klinkt alsof hij nauwelijks adem hoeft te halen terwijl hij de draak steekt met de censuurcommissies en zijn eigen invloed. Een nummer dat barst van de energie en het plezier van een artiest die weet dat hij ongenaakbaar is.
2. Stan (feat. Dido)
Misschien wel het beste voorbeeld van storytelling in de hiphopgeschiedenis. Eminem kruipt in de huid van een geobsedeerde fan die langzaam zijn grip op de realiteit verliest. De zachte, regenachtige sample van Dido’s Thank You vormt een spookachtig contrast met de steeds agressiever wordende brieven van Stan. Het nummer had zoveel impact dat ‘Stan’ officieel in het woordenboek is opgenomen als term voor een obsessieve fan.
1. Lose Yourself
Het magnum opus van Eminem. Geschreven op de set van de film 8 Mile, vangt dit nummer de essentie van faalangst en ambitie. Vanaf die iconische openingsgitaar riff bouwt de spanning zich op tot een explosie. De flow is intens en urgent; Eminem klinkt alsof zijn leven er letterlijk vanaf hangt. Geen grappen, geen accentjes, maar pure focus. De regels over “mom’s spaghetti” zijn memes geworden, maar de track zelf blijft een onverwoestbaar monument van wilskracht.