Nirvana veranderde met drie akkoorden de wereld. Ze vaagden de gepolijste hair-metal van de kaart en gaven een stem aan de “Generation X”: boos, verveeld en onbegrepen.
De muziek is een mix van punk, pop en heavy metal, gekenmerkt door de dynamiek van hard-zacht-hard. Kurt Cobains stem is een open zenuw; hij kon fluisteren als een engel en schreeuwen alsof hij levend werd gevild.
Dit zijn de tien beste nummers van Nirvana.
10. Polly
Een akoestisch nummer dat misleidend onschuldig klinkt. De gitaar is simpel en de melodie bijna kinderlijk. Maar de tekst is huiveringwekkend.
Het is geschreven vanuit het perspectief van een verkrachter die zijn slachtoffer gevangen houdt. Dat contrast tussen de zachte muziek en het gruwelijke verhaal maakt het ongemakkelijk en briljant. Een inkijkje in de donkere kant van de mensheid.
9. In Bloom
Een nummer dat spot met de fans die de teksten niet begrijpen maar wel meezingen (“He’s the one who likes all our pretty songs”). Ironisch genoeg is het een van hun meest catchy nummers.
De baslijn van Krist Novoselic is zwaar en groovend. Het refrein is een meezinger van formaat. Het is Nirvana op zijn pop-gevoeligst, maar met een sarcastische grijns.
8. Where Did You Sleep Last Night (Unplugged)
De afsluiter van het legendarische MTV Unplugged concert. Een oude folk-traditional (van Lead Belly) die door Cobain naar een angstaanjagend niveau wordt getild.
De opbouw is fenomenaal. In het laatste couplet stokt zijn adem, opent hij zijn ogen wijd en schreeuwt hij de longen uit zijn lijf. Het is een moment van pure, ongefilterde pijn en een van de krachtigste momenten uit de muziekgeschiedenis.
7. All Apologies
Een breekbaar nummer dat klinkt als een afscheidsbrief. De cello in de achtergrond geeft het een sombere, plechtige sfeer.
De tekst is een aaneenschakeling van excuses en berusting. “All in all is all we are.” Het voelt als een moment van rust in de storm van Cobains leven. Mooi, treurig en meditatief.
6. About a Girl
Hier hoor je de invloed van The Beatles. Het is een perfect popliedje, maar dan gespeeld door een rammelende punkband. Geschreven voor zijn toenmalige vriendin.
De melodie is zoet en de gitaar is jangly. Het laat zien dat Cobain niet alleen maar herrie kon maken, maar een geniaal oor had voor harmonie en structuur. Een vroege klassieker.
5. Heart-Shaped Box
Donker, beklemmend en complex. De gitaarriff is dissonant en onheilspellend. De tekst zit vol medische metaforen en verwijzingen naar zijn relatie met Courtney Love.
Het refrein explodeert in een muur van geluid. Cobain zingt met een rauwe intensiteit die door merg en been gaat. Het is een fascinerende duik in een getroebleerde geest.
4. The Man Who Sold The World
Een cover van David Bowie, maar voor velen is dit de definitieve versie. De akoestische gitaarriff is hypnotiserend en de elektrische gitaar zingt op de achtergrond.
De sfeer is spookachtig en mysterieus. Cobain zingt het met een vermoeide berusting die perfect past bij de tekst over identiteitsverlies. Het hoogtepunt van de Unplugged-sessie.
3. Lithium
Het schoolvoorbeeld van de hard-zacht dynamiek. De coupletten zijn rustig en ingetogen, het refrein is een explosie van “Yeah!”.
Het gaat over het vinden van religie (of medicijnen) om niet gek te worden. De tekst wisselt tussen blijdschap en depressie. Het is een anthem voor iedereen die worstelt met zijn geestelijke gezondheid, maar er toch op wil dansen.
2. Come As You Are
Die gitaarriff… zo simpel, zo waterig en zo herkenbaar. Het effectpedaal geeft het een zwemmend, dromerig geluid.
De tekst is een uitnodiging: wees jezelf, met al je gebreken. “And I swear that I don’t have a gun” is met de kennis van nu een huiveringwekkende zin. Het nummer is relaxed maar heeft een constante, onderhuidse dreiging.
1. Smells Like Teen Spirit
De oerknal van de jaren negentig. Vier akkoorden die de wereld veranderden. Het is de ultieme uiting van tienerangst en apathie.
Dave Grohls drums zijn als mokerslagen. Cobains stem gaat van een onverschillig gemompel naar een hysterische schreeuw. Het is rauw, energiek en vernietigend. Niet zomaar een hit, maar een culturele revolutie die de glanzende jaren tachtig definitief begroef.