Italiaanse muziek is de taal van de grote emoties. Of het nu gaat om de rauwe blues van Zucchero, de fluisterende jazz van Paolo Conte of de bombastische aria’s van Andrea Bocelli: Italianen zingen niet, ze leven hun tekst.
Deze lijst is een reis door de laars van Europa. Van de tijdloze klassiekers uit de jaren ’50 tot de scheurende rock van nu. Bereid je voor op meeslepende melodieën, grootse gebaren en die onmiskenbare Italiaanse ‘passione’.
20. Raffaella Carrà – A far l’amore comincia tu
Het ultieme Italiaanse disconummer. Raffaella Carrà was een icoon van stijl en bevrijding. De beat is strak, het ritme onweerstaanbaar en de tekst is een feest van de liefde.
Het nummer, later gesampled door Bob Sinclar, barst van de energie. Het is de sound van een zwoele avond in Rome waar de nacht nooit lijkt te eindigen. Pure camp en klasse.
19. Gigliola Cinquetti – Non ho l’età
De winnaar van het Eurovisie Songfestival 1964. Een breekbaar meisje van zestien dat zingt dat ze “de leeftijd nog niet heeft” om lief te hebben. De sfeer is onschuldig en nostalgisch.
De melodie is tijdloos en melancholisch. Het staat symbool voor het oude, romantische Italië. Een prachtig chanson dat de puurheid van de jeugd vangt.
18. Toto Cutugno – L’Italiano
“Lasciatemi cantare”. Misschien wel het bekendste Italiaanse refrein ter wereld. Het is een trotse, maar ook melancholische opsomming van Italiaanse stereotypen (pasta, partizanen, blauwe pakken).
Hoewel het soms als kitsch wordt gezien, is de melodie onsterfelijk. Cutugno zingt met een warme, nonchalante stem. Het volkslied van de Italiaanse identiteit in het buitenland.
17. Umberto Tozzi – Ti Amo
De ultieme zwijmelsong. Het refrein wordt zo vaak herhaald dat het een mantra van liefde wordt. De productie is typisch jaren ’70: vol strijkers en dramatiek.
Tozzi zingt met een hese, smekende stem. Het gaat over vergeving en passie. Een nummer dat balanceert op de rand van melodrama, maar daar glorieus mee wegkomt.
16. Vasco Rossi – Vita Spericolata
Vasco Rossi is de Bruce Springsteen van Italië. Dit nummer, “Een roekeloos leven”, is een anthem voor iedereen die weigert burgerlijk te worden. Het werd voorlaatste op Sanremo, maar een gigantische hit.
De sfeer is rebels en loom. Rossi zingt alsof hij net uit bed komt na een lange nacht. Het is rauwe, eerlijke rock-poëzie over vrijheid.
15. Eros Ramazzotti – Se bastasse una canzone
Het nummer dat Eros wereldberoemd maakte. Een krachtige pop-ballad met een sociale boodschap: als een liedje genoeg zou zijn om de wereld te veranderen.
Zijn kenmerkende nasale stem is hier op zijn krachtigst. Het koor aan het einde geeft het een groots, verbroederend gevoel. Een klassieker die hoop en melancholie perfect combineert.
14. Alice – Per Elisa
Een mysterieuze, rock-achtige track die het Sanremo festival won in 1981. De tekst is een moderne bewerking van Beethoven’s “Für Elise”, maar gaat over een vrouw die een man van zijn verslaving probeert te redden.
Alice zingt met een zware, donkere stem. De productie is strak en new-wave achtig. Het is een bezwerend nummer dat afwijkt van de standaard Italiaanse ballad.
13. Riccardo Fogli – Storie di tutti i giorni
In Nederland beter bekend als de blauwdruk voor Marco Borsato’s “Dromen zijn bedrog”. Het origineel is echter melancholischer en minder ‘hup-holland-hup’. De gitaarintro is iconisch.
Fogli zingt over de alledaagse verhalen en dromen die vervliegen. De melodie is simpelweg perfect. Een schoolvoorbeeld van de Italiaanse pop-rock uit de jaren ’80.
12. Zucchero – Senza una donna
Zucchero Fornaciari bracht de blues naar Italië. Deze versie (vaak met Paul Young) is een wereldhit. De groove is traag en soulvol.
Zijn stem is als schuurpapier: ruw en doorleefd. “No woman, no cry” op zijn Italiaans. Het gaat over onafhankelijkheid en pijn, verpakt in een toegankelijke rockballad.
11. Domenico Modugno – Nel blu dipinto di blu (Volare)
Het bekendste Italiaanse nummer aller tijden. Modugno brak met de traditie door zijn armen wijd te spreiden tijdens het zingen. Het is een explosie van vreugde en vrijheid.
De orkestrale opening is dromerig, waarna het refrein (“Volare, oh oh!”) losbarst. Het is de klank van de Italiaanse zomer en de dolce vita. Tijdloos erfgoed.
10. Riccardo Cocciante – Margherita
De overtreffende trap van dramatiek. Marco Borsato scoorde er ook mee, maar het origineel van Cocciante is rauwer en wanhopiger. Hij schreeuwt zijn liefde uit voor Margherita.
De opbouw van zacht gefluister naar totale vocale overgave is meesterlijk. Je voelt de pijn in elke vezel van zijn stem. Een opera in miniatuurvorm.
9. Måneskin – Zitti e Buoni
De band die de Italiaanse rock weer op de kaart zette door het Songfestival te winnen. Het is vuig, snel en barst van de attitude. De riff is geïnspireerd door Led Zeppelin en Franz Ferdinand.
Damiano David zingt met een charisma waar je u tegen zegt. “Siamo fuori di testa”. Het is de energie van een nieuwe generatie die zich afzet tegen de gevestigde orde.
8. Laura Pausini – La solitudine
Het liedje over Marco die wegging en niet meer terugkwam. Pausini’s debuut is een monument van tienerverdriet dat uitgroeide tot een wereldhit. De piano-intro herkent iedereen.
Haar stem is krachtig en zuiver. Ze zingt over eenzaamheid op school en in de trein met een intensiteit die universeel is. De ultieme “break-up” song van de jaren ’90.
7. Paolo Conte – Via con me
“It’s wonderful, it’s wonderful”. Een jazzy, rokerig nummer dat klinkt als een zwart-wit film. Conte’s stem is als een oude grammofoonplaat: krakend en vol karakter.
De piano huppelt vrolijk, terwijl de tekst een melancholisch afscheid beschrijft. Het is stijlvol, intellectueel en onweerstaanbaar swingend. De essentie van Italiaanse cool.
6. Andrea Bocelli – Con te partirò
Of het nu de soloversie is of ‘Time to Say Goodbye’, dit is moderne opera voor de massa. Bocelli’s stem is warm, krachtig en vol emotie. Het nummer zwelt aan tot een gigantische climax.
Het gaat over reizen naar plekken die je nog nooit hebt gezien, met degene van wie je houdt. Een lied van afscheid en nieuw begin dat wereldwijd voor tranen zorgt.
5. Matia Bazar – Ti Sento
Een vocale tour de force. De synthesizers zijn typisch jaren ’80, maar het is de stem van Antonella Ruggiero die dit nummer legendarisch maakt. De uithaal aan het einde is buitenaards hoog.
“Ik voel je”. Het gaat over een allesoverheersende passie. De energie is elektrisch en dwingend. Een van de krachtigste popnummers ooit gemaakt in Italië.
4. Zucchero – Il Volo
Een prachtig, mid-tempo nummer dat bijna gospel-achtig aandoet. Het gaat over de liefde die je laat vliegen.
De melodie is troostend en warm. Zucchero zingt hier met een zachtheid die contrasteert met zijn ruige uiterlijk. Het is een liedje dat voelt als thuiskomen.
3. Lucio Dalla – Caruso
Een eerbetoon aan de legendarische tenor Enrico Caruso. Dalla schreef het in hetzelfde hotel in Sorrento waar Caruso stierf. Het is een meesterwerk van storytelling en melodie.
Het refrein “Te voglio bene assaje” is Napolitaans dialect en snijdt door de ziel. Het is groots, romantisch en diep ontroerend. Een brug tussen pop en klassiek.
2. Paolo Conte – Max
Een mysterieus meesterwerk. Wie is Max? Niemand weet het precies, maar de sfeer is onmiskenbaar. De opbouw is traag, dreigend en hypnotiserend, leidend naar die beroemde “Parapapara” scat-zang.
Conte fluistert en bromt. Het orkestrale arrangement is zwaar en melancholisch. Het is een nummer dat je meeneemt naar een regenachtige nacht in Turijn. Pure kunst.
1. Eros Ramazzotti – Musica è
Een elf minuten durende symfonie die de kracht van muziek bezingt. Het begint als een fluistering (met Andrea Bocelli in de latere versie, maar solo is Eros ook magisch) en bouwt op naar een waanzinnige climax.
De tekst beschrijft muziek als troost, als vriend en als levensadem. De gitaarsolo, de koren, de uithalen: alles klopt. Het is episch, bombastisch en de ultieme Italiaanse power-ballad die in de Top 2000 steevast hoog eindigt.