sirhowardlee / Shutterstock.comComplexe maatsoorten, conceptalbums van dubbele elpees, virtuoze solo’s en invloeden uit klassieke concertmuziek: progressieve rock zocht vanaf eind jaren zestig doelbewust de grenzen van de popmuziek op. Waar punk later koos voor minimalisme, koos progrock voor monumentale ambitie en ongekende muzikale verfijning.
1. Pink Floyd
Een episch sonisch avontuur van ruim 23 minuten dat een complete plaatkant beslaat. Richard Wrights etherische pianonoten bootsen een sonar-ping na in de diepzee, waarna David Gilmours zingende gitaar en Roger Waters’ poëtische teksten de luisteraar meenemen op een transcendente reis door ruimte en tijd.
2. Genesis
In de Peter Gabriel-era bereikte theatrale progrock zijn absolute hoogtepunt. Dit 23 minuten durende epos laveert door zeven verschillende secties, culminerend in Apocalypse in 9/8 waarin Tony Banks’ fabelachtige orgelsolo schittert.
3. King Crimson
Met één verpletterende klap zette Robert Fripp in 1969 de progrock op de kaart. De vervormde schreeuwzang van Greg Lake, huilende saxofoons en halsbrekende jazzy unisonoloopjes klinken nog altijd futuristisch en beangstigend.
4. Yes
Chris Squires ronkende Rickenbacker-baslijn, Steve Howes virtuoze klassieke gitaarintro en Rick Wakemans vliegende synthesizers maken Roundabout tot het schoolvoorbeeld van melodieuze progrock-perfectie.
5. Rush
Het Canadese powertrio koppelde fabelachtige technische hoogstandjes aan arena-rock power. Neil Pearts ongeëvenaarde drumwerk laveert soepel door wisselende maatsoorten rond Geddy Lees synthesizers en Alex Lifesons solo.
6. Jethro Tull
Ian Anderson bewees dat een dwarsfluit kan klinken als een woest rockinstrument. Aqualung combineert middeleeuwse folk met zware hardrockriffs van Martin Barre.
7. Marillion
Toen progrock in de jaren tachtig doodverklaard leek, blies de Schotse formatie rond zanger Fish het genre nieuw leven in. Kayleigh koppelt melancholische teksten aan Steve Rothery’s emotionele gitaarwerk.
8. Tool
Tool verwerkte de wiskundige Fibonacci-reeks in de lettergrepen en maatsoorten van Lateralus. Een spirituele en muzikale mokerslag van moderne progressieve metal.
9. Dream Theater
De vaandeldragers van de progressieve metal combineren de virtuositeit van Rush en Yes met de zwaarte van Metallica. John Petrucci’s gitaarloopjes zijn van een adembenemende precisie.
10. Porcupine Tree
Steven Wilson bewees met Porcupine Tree dat progrock modern, atmosferisch en emotioneel kan zijn. Trains combineert akoestische folk met loodzware gitaarmuren.
11. Opeth
Mikael Åkerfeldt schakelt naadloos tussen brute deathmetal-grunts en melancholische, pastorale akoestische passages. Een meesterwerk van sonische dynamiek.
12. Emerson, Lake & Palmer
Keith Emerson viel zijn Hammondorgels aan met messen terwijl Carl Palmer polyritmische salvo’s afvuurde. Tarkus is twintig minuten lang bombastische toetsen-acrobatiek.
13. Gentle Giant
Voor wie van muzikale puzzels houdt: Gentle Giant blonk uit in middeleeuwse polyfonie, contrapunt en onmogelijke maatwisselingen. Free Hand is pure ritmische virtuositeit.
14. Camel
Andrew Latimers fluwelen gitaartoon en Peter Bardens’ sfeervolle mellotrons gaven Camel een warme, lyrische elegantie die doet denken aan de mooiste momenten van Pink Floyd.
15. The Mars Volta
Cedric Bixler-Zavala en Omar Rodríguez-López brachten post-hardcorefurie naar de progrock. Een uitzinnige wervelwind van salsa-ritmes, punkwoede en psychedelische gitaargekte.